Mesleki Yeterlilik Hakkında Sorular

Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK)

MYK, meslek standartlarına dayanarak teknik ve mesleki alanlarda ulusal yeterlilikleri belirler. Bu süreçte, yeterliliklerin ölçülmesi ve değerlendirilmesi sonucu sertifikalandırma yapılır. MYK, eğitim ile istihdam arasındaki bağı güçlendirmeyi ve hayat boyu öğrenme kültürünü teşvik etmeyi amaçlar. MYK’nın en temel görevi, Türkiye’deki ulusal yeterlilik sistemini oluşturmak ve işletmektir.

 

5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’na göre, Çalışma Bakanlığı 143 meslekte belge zorunluluğu getirmiştir. Bu zorunluluğun amacı, iş kazalarını ve ölümleri azaltmaktır. Ayrıca, üretimde verimliliği artırmak, nitelikli ve belgeli iş gücü oluşturmak hedeflenmektedir. Orta ve uzun vadede işsizliğin azalması, kaliteli ürün ve hizmet sunulması, zaman ve malzeme tasarrufu sağlanması da amaçlanmaktadır. T.C. Çalışma Bakanlığı’nın istatistik raporuna göre, MYK belgeli personellerde iş kazaları %25 oranında azalmıştır.

5544 sayılı Kanun gereğince, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfa giren mesleklerde MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almak zorunludur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bu meslekleri tebliğlerinde belirtmiştir. MYK belgesiz kişiler bu mesleklerde çalıştırılamaz.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, belgesi olmayan çalışanların 12 ay içinde MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almasını zorunlu kılmaktadır. Bu süre, tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren başlar. Örneğin, 26 Eylül 2017 tarihli Tebliğde belirtilen mesleklerde çalışanlar, 26 Eylül 2018 tarihine kadar MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almak zorundadır.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’na göre, ustalık belgesi almış kişiler MYK Belgesi almak zorunda değildir. Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı mesleki eğitim okullarından veya üniversitelerin mesleki ve teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlar da muaf tutulur. Ancak, bu alanlar dışında kalan kurs bitirme belgeleri, sertifikalar ve benzeri belgeler geçersizdir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı iş müfettişleri, denetimlerde belgesiz çalışanları tespit edebilir. Bu durumda, işveren veya işveren vekiline, belgesiz çalışan kişi başına 627 TL idari para cezası uygulanır.

Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde faaliyet veren mesleklerde, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından belge zorunluluğu getirilmiş ilk belgelendirmede geçerli olmak üzere sınavlardan başarılı olan adayların sınav ücretleri T.C. Vatandaşı olma sureti ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaktadır.

Belge zorunluluğu olan mesleklerde sınavları geçip belge almaya hak kazanan kişilerin sınav ücretleri ve belge masrafı, 2019 yılı sonuna kadar İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanmaktadır. Bu ödeme, Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen limitler dâhilinde yapılır.

Kişinin teşvikten yararlanma talebi, yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu tarafından MYK’ye bildirildikten sonra sınav ücreti, takip eden ayın 21’i ile 30’u arasında iade edilir.

Teşvikten yararlanmak isteyen kişilerin, sınav başvurusu sırasında yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarına teşvik talebini bildirmeleri yeterlidir. Ayrıca, kendilerine ait banka hesap numarası bilgilerini de vermeleri gerekmektedir. Sınavlar sonucunda belge almaya hak kazanan kişilerin ödedikleri sınav ücretleri iade edilir. Bu kişilerden belge masrafı talep edilmez.

10 ve üzeri aday için işveren veya diğer üçüncü kişiler, tek nokta başvurusu yaparak sınav ücretlerini karşılayabilir. MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almaya hak kazanan ve teşvikten yararlanma hakkı elde eden kişilerin sınav ücretleri, ödemeyi yapan üçüncü kişiye veya kuruluşa geri ödenir.

TÜRKAK ve MYK tarafından denetlenen belgelendirme standartlarına göre akredite olmuş YBK’lara, başvuru yaparak veya internet üzerinden başvuru yapılabilir. Belge almaya uygun kişiler belirlendikten sonra, ilgili alanın ücretlerini yatıranların kayıtları alınır. Ardından, adaylar yazılı ve uygulamalı olmak üzere 2 aşamalı sınavlara tabi tutulur. Başarılı olan adaylara, girdiği yetkili kurum tarafından belgeleri verilir.

Hayır, eğitim ihtiyacı olan kişiler eğitim almaya devam etmektedir. Ancak, ustalık belgesi ve diploma dışındaki belgeler, 5544 sayılı Kanun gereği çalışma şartını karşılamaz. Bu nedenle kalfalık belgesi, katılım belgesi, geçici ustalık belgesi gibi belgeleri olan kişilerin MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi alması gerekmektedir.

Evet, ayrı ayrı ikisi için de MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almanız gerekmektedir.

Evet, ayrı ayrı ikisi için de MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almanız gerekmektedir.

Sınavlara katılmak için, sınav öncesinde ilgili yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşuna sınav ücreti ödenmelidir. Meslek bazında sınav ücretlerine ulaşmak için tıklayınız. Ayrıca, sınavlar sonucunda belge almaya hak kazanan kişiler, belge masrafını ödemelidir. Ancak, MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilmiş mesleklerde teşvikten yararlanan kişilerden belge masrafı talep edilmez.

Sınavların tamamında veya bir bölümünde başarısız olan kişiler, yeniden sınavlara katılabilir. MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu olan mesleklerde, teşvikten yararlanmak isteyen kişiler bir kez sınav ücreti ödeyerek aynı kuruluşta 3 kez sınav hakkına sahiptir. Teşvikten yararlanmayan kişiler ise bir kez sınav ücreti ödeyerek 2 kez sınav hakkı kazanır. Ücretsiz sınav haklarını kullanan ve belge almaya hak kazanamayan kişiler, tekrar sınav ücreti ödeyerek sınavlara katılabilir.

Sınav ve belgelendirmesi yapılan ulusal yeterliliklerin %95’inde sınavlara katılmak için herhangi bir şart bulunmamaktadır. Ancak, bazı ulusal yeterliliklerde sınavlara giriş şartları vardır. Bu şartları, ilgili ulusal yeterliliğin “Yeterlilik Sınav(lar)ına Giriş Şartları” bölümünde bulabilirsiniz.

Sınav ve belgelendirme faaliyetlerini yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları yürütmektedir. Sınav süreleri meslekten mesleğe farklılık gösterebilir. Sınav süreleri hakkında bilgi almak için yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları ile iletişime geçebilirsiniz. Belge almaya hak kazanan kişiler, kuruluşlar tarafından MYK’ye bildirilir. Bu bildirimin ardından 4-6 iş günü içinde belgeler, yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarına teslim edilir.

Belgenin geçerlilik süresi, ulusal yeterliliklerde belirtilmiştir. Çoğu yeterlilik için bu süre 5 yıldır. Ancak, bilişim sektöründeki mesleklerde geçerlilik süresi 4 yıl, kaynak mesleklerinde ise 2, 3 veya 6 yıl arasında değişiklik gösterir.

Zorunluluk bulunmamakla birlikte, mesleki yeterliliğini geçerli kılmak ve teşviklerden yararlanmak isteyen kişilerin MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi alması tavsiye edilir.

MYK Mesleki Yeterlilik Belgelerinin yurtdışında geçerli olabilmesi için, Türkiye ile diğer ülkeler arasında karşılıklı tanıma anlaşmalarının imzalanması gerekir. MYK, belgelerin yurtdışında geçerli olabilmesi için çalışmalarını sürdürmektedir.

Meslek lisesi diploması doğrudan MYK belgesi yerine geçmez ancak MYK’nın yayınladığı muafiyet/denklik tablosunda belirtilen alanlarda MYK belgesi zorunluluğundan muafiyet sağlar.

MYK Muafiyet Tablosuna ulaşmak için tıklayınız

Adaylar ve Belge Sahipleri Tarafından Sıkça Sorulan Sorular

Sınav sonuçlarımı ve belge hak edip etmediğimi nereden öğrenebilirim?

Sınav sonuçlarınızı, belge bilgilerinizi ve teşvik işlemlerinizi MYK Web Portalındaki “Sorgulama” bölümünden veya e-Devlet Kapısı üzerinden öğrenebilirsiniz. Bu bilgiler, yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından Portala işlenmektedir. Bilgilerde eksiklik veya hata görürseniz, sınavlara girdiğiniz kuruluşla iletişime geçip düzeltme talep edebilirsiniz.

Gözetim, MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibinin belgesinin geçerlilik süresi içinde, ilgili mesleki yeterliliği sürdürdüğünü belirlemek için yapılan izleme ve değerlendirme faaliyetleridir. Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları, ulusal yeterliliklerde belirtilen gözetim şartlarına uygun olarak, belge sahiplerinden aktif olarak çalıştıklarını gösteren kanıt ve kayıtlar talep ederler. Belge sahibi, istenen kanıt ve kayıtları yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşuna iletmelidir. Aksi takdirde, kuruluş belgeyi askıya alma veya iptal etme hakkına sahiptir.

Belge yenileme, MYK Mesleki Yeterlilik Belgesinin geçerlilik süresi sonunda, belge sahibinin mesleki yeterliliğini sürdürdüğünün tespit edilmesi ve kişinin yeniden belgelendirilmesi sürecidir. MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahipleri, geçerlilik süresi bitmeden önce belgesini yenileyebilirler. Yenileme işlemini yapmazlarsa, geçerlilik süresi tamamlandığında belgenin geçerliliği sona erer. Yenileme işlemi, belgesini aldıkları aynı kuruluşta yapılmak zorunda değildir. İlgili yeterlilikte yetkilendirilmiş herhangi bir belgelendirme kuruluşunda yenileme işlemi yapılabilir.

Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları sınavlar sonucunda prosedürlerinde belirtilen süre zarfında belge taleplerini Kurumumuza bildirmektedir. Belge talebi Kurumumuza iletildikten sonra en geç 5 iş günü içerisinde belge ve kimlik kartları yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarına iletilmektedir.

Belgenizi aldığınız yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu ile iletişime geçerek yeniden belge ve kimlik kartı basım talebinizi iletebilirsiniz. Bu talep, kuruluş tarafından MYK’ye iletilir. Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları, yeniden basım talep eden adaylardan belge masrafı ve gerekli diğer belgeleri talep eder. Yeniden basım talepleri MYK’ye iletildikten sonra, en geç 5 iş günü içinde belge ve kimlik kartları ilgili kuruluşa teslim edilir.